مذاکرات پر تنش ۱+۵ با ایران در فضای آرام مسکو در حالی به پایان رسید که هر ۲ طرف بر سر برگزاری نشست کارشناسان در ۱۲ ژوئن به میزبانی استانبول به توافق رسیدند.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی کاروانسرا به نقل از خبرنگار سیاست خارجی خبرگزاری فارس، بامداد یکشنبه وارد فرودگاه بین‌المللی امام خمینی(ره) شدیم تا برای پوشش خبری مذاکرات ایران و ۱+۵ عازم مسکو شویم؛ مذاکراتی که با توجه به میزبانی روسیه امیدهای زیادی را برای رسیدن به یک نتیجه مطلوب و عبور از این چالش ۱۰ ساله برای هردو طرف ایجاد کرده بود.

سفر به مسکو به صورت ترانزیت از طریق ترکیه صورت گرفت که این موضوع باعث طولانی شدن زمان رسیدن به مسکو شد. 

ظهر یکشنبه وارد فرودگاه “ونوکووا” شدیم. ونووکوا فرودگاهی نسبتاً کوچک بود که تا یک ماه و نیم پیش یک فرودگاه محلی بود و اتباع کشورهای مشترک المنافع در آن تردد داشتند اما به تازگی پروازهای ترکیه نیز به این فرودگاه منتقل شده و چهره آن را بین‌المللی کرده بود.

ونوکووا سومین فرودگاه از نظر بزرگی است که در زمان جنگ جهانی دوم به منظور استفاده نظامی ساخته شد و پس از آن در حمل نقل عمومی به کار گرفته شد.

بزرگترین فرودگاه مسکو “شرمتیوو” است که خطوط هوایی ایران از آن استفاده می‌کنند.

در فرودگاه و پس از آن در مسکو اولین موضوعی که جلب توجه می‌کند، ملی گرایی عجیب روس‌هاست که باعث شده جز زبان روسی زبان دیگری در این کشور رواج نداشته باشد.

در این کشور چندان تفاوتی ندارد که چه زبانی را بدانی، اگر زبان روسی در مسکو یا زبان محلی سایر فدراسیون‌های روسیه را ندانی با مشکلاتی در ارتباط برقرار کردن مواجه می‌شوی.

نکته جالب توجه اینکه در این فرودگاه حتی کارمندان آن نیز جز به روسی به زبان دیگری صحبت نمی‌کردند.

پس از چند ساعت حضور در فرودگاه و رسیدن همه خبرنگاران، راهی هتل “کرونه پلازا” شدیم. از آنجا که ونوکووا در جنوب مسکو قرار داشت، برای رسیدن به هتل که تقریباً در مرکز شهر است مسیری یک ساعته را پیمودیم که در طول این یک مسیر کارمندان سفارت در قالب راهنما مکان‌های مهم و تاریخی شهر را نشان داده و در مورد آنها توضیحاتی را ارائه می‌دادند.

مسکو بزرگترین شهر اروپاست که جمعیت آن در روز به حدود ۲۱ میلیون نفر می‌رسد و پس از پایان ساعت کاری و بازگشت کارمندان و کارگران به محل‌ زندگی خود به ۱۴ میلیون کاهش می‌یابد.

از آنجا که این شهر در دوره زمانی طولانی بیش از ۸۵۰ ساله ساخته شده است بناهای جدید نسبت به هر دوره به صورت حلقه‌ای به بافت اصلی اضافه شده که با ورود به شهر از حاشیه به مرکز، این تفاوت قابل احساس است.

ساختمان‌های مسکو دارای اشکال و رنگ‌های مختلفی هستند به طوریکه این شهر در اروپا به شهر هزار و یک رنگ شهرت دارد.

میدان سرخ و کرملین، اولین بناهای مسکو

میدان سرخ (میدان زیبا) و کرملین اولین زیربناهای مسکو هستند. این منطقه در حدود ۹۰۰ سال پیش مقر پادشاهی تزار بود. سرخ در زبان روسی معادل زیبایی است و روس‌ها به هر چیزی که زیبا باشد سرخ می‌گویند.

در گذشته، این میدان محل عرضه و فروش اجناس از سوی بازرگانان بوده و بعدها تبدیل به میدان شد که ارتش تزاری در آنجا رژه رفته و تزارها در آن سان می‌دیدند. امروز نیز جشن‌ها و مراسمات نظامی در این میدان برگزار می‌شود.

کرملین مرکز مذهب ارتودوکس روسی و مرکز قدرت فدراسیون روسیه محسوب می‌شود. کرملین یک قصر نیست بلکه تقریباً شهری است با ۲۸ هکتار وسعت، که در آن چندین قصر بزرگ و کلیسای مجلل و بیست برج به ارتفاعات مختلف ساخته شده است.

بناهای هفت خواهران؛ نماد بردگی زندانیان و زیبایی مسکو

مجموعه ساختمان‌های معروف به هفت خواهران از دیگر مکان‌های توریستی مسکو است. ساخت این بناها در دوره استالین آغاز شد. قرار بود ۸ ساختمان از این دست و به مناسبت هشتصدمین سالگرد ساخت مسکو ساخته شود.

ساخت این بناها بوسیله اسرای آلمانی جنگ جهانی دوم انجام گرفت اما هشتمین این بناها به دلیل مرگ استالین و در پیش گرفتن سیاست استالین زدایی توسط خروشچف متوقف شد.

امروزه از این ساختمان‌ها به عنوان دانشگاه مسکو، هتل اوکراین، هتل لنینگراد، وزارت امور خارجه و منازل افراد مشهور استفاده می‌شود.

نکته جالب اینکه این بناها از سوی یک روزنامه نگار ایرانی به هفت خواهران مشهور شد و از آن پس نیز همه دنیا این ساختمان‌ها را با همین عنوان می‌شناسد.

لوله‌های آب گرمی که همه شهر را گرم می‌کرد

یکی از مواردی که در مسکو جلب توجه می‌کند لوله‌هایی با قطر حدود نیم متر است که در سرتاسر شهر کشیده شده که وظیفه آنها انتقال آب گرم از نیروگاه‌های هسته‌ای و گازی به خانه‌ها است. لوله‌ها در خیابان‌های مسکو امتداد یافته و تقریباً به تمامی خانه‌های مسکو وارد می‌شود، که البته بخش اعظم آن در زیر زمین قرار دارد. این سیستم گرمایش باعث شده که حتی در زمستان‌های سرد مسکو نیز مردم آب “داغ” برای شوفاژها و حمام‌های خود داشته باشند.

سیستم حمل و نقل عمومی/ سمند هم فعال است

مسکو سیستم حمل و نقل متنوعی دارد که شامل تاکسی، اتوبوس، اتوبوس برقی، اتوبوس ریلی، مونوریل و مترو می‌شود. خیابان‌های این شهر بسیار عریض هستند. جالب اینکه در این شهر حدود ۶۰۰ تاکسی سمند وجود دارد.

خیابان‌های عریض و فضای سبز وسیع در مسکو

گفته می‌شود از ابتدای ساخت این شهر و بخصوص در زمان تزارها و حکومت کمونیستی بر دو موضوع تاکید فراوانی بوده است؛ اول خیابان‌های عریض که معمولاً ۸ بانده است و همچنین فضای سبز و پارک.

در مورد فضای سبز نیز باید گفت که این شهر شاید بیشترین سرانه فضای سبز در بین شهرهای دنیا را داشته باشد، بطوریکه در برخی از پارک‌های آن، اگر بدون فرد بومی یا آشنا وارد شوید احتمال گم شدن شما زیاد است و شاید حتی تا چند روز نتوانید خروجی را پیدا کنید.

این شهر به دلیل هموار بودن و داشتن فضای سبز زیاد همواره دارای هوایی سالم و مطلوب است بطوریکه آسمان آبی(موردی که در تهران فقط در ایام تعطیل قابل رویت است) در این شهر هیچوقت تغییر رنگ نمی‌دهد.

رودخانه مسکو، دیدنی‌های شهر در یک نگاه

از میان شهر مسکو رودخانه‌ای عبور می‌کند که “رودخانه مسکو” نام دارد و نام شهر نیز از همین رودخانه گرفته شده است.

در گذشته این رودخانه کنار مسکو بود، اما با گسترش شهر به دورن آن آمده است. گفته می‌شود که به دلیل ریخته شدن پسامندهای کارخانجات آب این رودخانه آلوده است اما حضور ماهیگیران در روز تعطیل در کنار رودخانه و ماهی‌هایی که گرفته می‌شد نشان می‌داد که این رودخانه چندان هم آلوده نیست.

کشتی‌های کوچک، توریست‌ها را به یک گردش دریایی می‌برند که در طول این مسیر همه بناهای تاریخی و جذاب مسکو قابل رویت است.

خورشیدی که دیر هنگام سر بر بالین می‌گذارد

خورشید مسکو در ایام تابستان حدود ساعت ۲۲ غروب می‌کند و گفته می‌شود در فصولی از سال دیگر غروب خورشید وجود ندارد و مردم همواره در روز زندگی می‌کنند. 

مردمی آرام و شاد

روس‌ها مردمی آرام هستند که به کار خود مشغولند و چندان توجهی به محیط اطرافشان ندارند. اگرچه این شهر جزو گرانترین شهرهای دنیاست اما به نظر می‌رسد افرادی که در این شهر زندگی می‌کنند از نظر مالی مشکلی ندارند.

پول، حتی برای یک لیوان آب

در مسکو برخلاف ایران برای همه چیز از جمله یک لیوان آب باید پول پرداخت. وقتی از فروشگاهی خرید می‌کنید قیمت پلاستیکی که اجناس خریداری شده را در آن قرار می‌دهند را نیز باید پرداخت کنید که مبلغی بیش از ۵۰۰ تومان می‌شود.

مذاکرات پر تنش در فضای آرام مسکو 

پس از ۲ روز، مذاکرات سخت و طولانی بین ایران و ۱+۵ با کنفرانس مطبوعاتی کاترین اشتون رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا و سعید جلیلی مذاکره کننده ارشد هیئت ایرانی به پایان رسید.

در این نشست هر ۲ طرف خبر از موافقت بر سر برگزاری نشست کارشناسان در ۱۲ ژوئن به میزبانی استانبول دادند.

گفت‌وگوهای این نشست البته با حاشیه‌هایی نیز همراه بود که از آن جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

* در حالیکه رایزنی‌های طرفین از روز پیش از مذاکرات آغاز شده بود، مسئولین سفارتخانه تصمیم گرفته بودند که خبرنگاران ایرانی را به گردش در رودخانه مسکو ببرند که این برنامه چند ساعته با وجود مخالفت برخی خبرنگاران اجرایی شد.

* محل اقامت خبرنگاران با محل برگزاری مذاکرات که در هتل حلقه طلایی بود، فاصله‌ای ۲ کیلومتری داشت که این موضوع عملاً ارتباط خبرنگاران با اعضای تیم مذاکره کننده را قطع می‌کرد.

* یکی از موضوعاتی که موجب اعتراض خبرنگاران ایرانی شد، برخورد گزینشی از تیم مطبوعاتی هیئت ایرانی با اصحاب رسانه بود که از استانبول ۲ به تدریج شکل گرفت و در مذاکرات مسکو به اوج خود رسید، تا آنجا که برخی خبرنگاران علیرغم ممنوعیت حضور خبرنگاران در هتل و انتقال آنها به ساختمان وزارت خارجه روسیه، در لابی هتل اقامت داشته و اخبار را از تیم ایرانی دریافت می‌کردند.

* اما یکی دیگر از نواقص اطلاع رسانی در مذاکرات را می‌توان رسانه‌ای نبودن افراد تیم ایرانی خواند. در حالی که در طرف مقابل مسئولین اطلاع رسانی افراد کارکشته بودند که به خوبی با نحوه ایجاد جنگ روانی آشنایی داشتند، در این سو شاهد اطلاع رسانی ناقصی بودیم که تلاش داشت به شیوه خاص خود اوضاع را تحت کنترل داشته باشد که چندان موفق به نظر نمی‌رسید.

* سخنگوی کاترین اشتون هر چند ساعت یک‌بار در بین خبرنگاران حاضر شده و با تمام قدرت فضای رسانه‌ای را علیه ایران بوجود می‌آورد و اگر نبود تیزهوشی و ابتکار عمل برخی خبرنگاران از جمله افشای هویت واقعی “مایکل مان” و همچنین رصد تمامی تحرکات وی در قبل و حین مذاکرات، مان به راحتی به اهداف خود می‌رسید

* برخی خبرنگاران غربی از جمله آمریکای‌ها حین سخنان جلیلی در کنفرانس خبری که انتقاداتی به رژیم صهیونیستی کرد، محل مذاکرات را ترک کردند.

* خبرنگاران خارجی به دقت رسانه‌های ایرانی را زیر نظر داشته و در برخی موارد حتی به نقد گزارشات نوشته شده در سایت‌های ایرانی می‌پرداختند.

* محل مذاکرات ایران و ۱+۵ در طبقه سوم هتل حلقه طلایی بود که این طبقه قرق شده و هیچکس بجز اعضای تیم‌های مذاکره کننده اجازه ورود به آن را نداشت.

۳ روز کار سخت برای خبرنگاران به پایان رسید تا هر کدام با کوله باری از خاطرات راهی کشورهای خود شوند.

ما نیز برای رسیدن به تهران ابتدا راهی ترکیه و سپس از آنجا به سمت ایران پرواز کردیم.

در حالی این شهر را ترک کردیم که چند نکته در ذهنمان برای همیشه ثبت شد؛ آرامش مردم، بناهای زیبا و باستانی، دریافت پول برای هرچیزی که بتوان فکر کرد حتی یک لیوان آب، پاکیزگی هوای مسکو و روزهای طولانی آن که برای ما با مذاکرات ۱+۵ همراه شده بود.