آمار سيزده بدر در راور گذشته و امروز - پایگاه اطلاع رسانی کاروانسرا راور
پنج شنبه ۱۵ مرداد ۱۴۰۵
www.karavansara.ir

  • تاریخ: سه شنبه, ۱۲ فروردین ۱۳۹۳ / ساعت ۱۳:۰۱:۳۰
  • شناسه خبر: 11761

سیزده بدر در راور گذشته و امروز

 به گزارش “خبرنگار “کاروانسرا”بسیاری‌ از مردم‌ به‌ نحسی‌ عدد سیزده‌ نه ‌تنها اعتقادی‌ ندارند بلکه‌ در اساس تأثیر عددی‌ خاص‌ را در سرنوشت‌ خود مؤثر نمی‌دانند اما این‌ باور که‌ در قدیم‌ عدد سیزده‌ را خوش ‌یمن‌ تلقی‌ نمی ‌کرده‌اند شاید به‌ این‌ دلیل‌ باشد که‌ در طالع ‌نمای‌ نجومی، قدما معتقد بودند که‌ آسمان‌ […]

 به گزارش “خبرنگار “کاروانسرا”بسیاری‌ از مردم‌ به‌ نحسی‌ عدد سیزده‌ نه ‌تنها اعتقادی‌ ندارند بلکه‌ در اساس تأثیر عددی‌ خاص‌ را در سرنوشت‌ خود مؤثر نمی‌دانند اما این‌ باور که‌ در قدیم‌ عدد سیزده‌ را خوش ‌یمن‌ تلقی‌ نمی ‌کرده‌اند شاید به‌ این‌ دلیل‌ باشد که‌ در طالع ‌نمای‌ نجومی، قدما معتقد بودند که‌ آسمان‌ دوازده‌ برج‌ دارد و هر تولدی‌ که‌ صورت‌ می ‌گیرد دارای‌ ستاره‌ای‌ در یکی‌ از دوازده‌ برج‌ است‌ و بنا براین اینکه کدام‌ ستاره‌ در کدام‌ برج‌ قرار گرفته، طالع‌ و خوی‌ فرد متولد شده‌ شکل‌ می ‌گیرد و خارج‌ از دوازده‌ برج‌ که‌ عدد سیزده‌ است ،نابجا و نحس‌ به‌ شمار می ‌آمده‌ است. در هر حال‌ اکنون‌ دیگر نحسی‌ عدد سیزده‌ مورد پذیرش‌ همگان‌ قرار ندارد و بیشتر جنبه‌ خرافی‌ دارد. گروهی از مردم معتقدند که برای دور‌کردن نحسی این روز باید از خانه خارج شوند و سیزده بدر کنند تا نحسی روز در طبیعت به در شود. در این روز سبزه‌ها سبز شده را که چند روز اول سال نو مهمان سفره هفت سین بوده به آب روان می‌سپارند. خوراکی های باقیمانده نوروز، به مصرف می‌رسد، بساط بازیهای دسته‌جمعی پهن است. روز سیزدهم، کمتر کسی در منزل می‌ماند. در ساعت اول روز خیابانها شلوغ و پر‌رفت و آمد است. پارکها مناظر طبیعی اطراف شهر پذیرای میلیونها زن و مردم و جوان و پیر و کودک است. خانواده‌ها با صفا و صمیمیت در کنار هم می‌نشینند و گل می‌گویند و گل می‌شنوند. مردمی که در طول سال در هیاهوی شهر پی نام و نان هستند و با هم روابطی سرد و خشک دارند در این روز تغییری در رفتارشان روی می‌‌دهد همه مهربان و شادمان هستند. گویی بهترین روز سال همین روز است. هر‌چند گروهی آن را نحس می‌شمارند اما در این روز همه چیز و همه کس رنگ شادی دارد.

untitled

سیزده‌بدر نحس است یا مبارک؟
گروهی چنین بیان می‌دارند که روز سیزده هر‌ماه در جدول سی روز ایران باستان به فرشته تیر یا تیشتر که ستاره باران است،مربوط است و بسیار روز خجسته و مبارکی است. در اعتقادات مردم ایران باستان روز سیزده بدربه هیچ وجه نحس نبوده است. در جدول مربوط به سعد و نحس روزها نیز روز سیزدهم مبارک آمده است. مردم ایران باستان در مورد این روز معتقد بودند که جمشید شاه (بنیانگذار نوروز) روز سیزده نوروز را در صحرای سبز و خرم، خیمه و خرگاه برپا می‌کرد و بار عام می‌داد. چندین سال متوالی این کار را انجام داد که در نتیجه این مراسم در ایران زمین به صورت سنت و مراسم درآمد. در تحلیلی دیگر این‌طور بیان می‌گردد که ایرانیان پس از دوازده روز جشن‌گرفتن و شادی‌کردن که به یاد دوازده ماه از سال است، روز سیزدهم نوروز را که فرخنده است به باغ و صحرا می‌رفتند و شادی می‌کردند و در حقیقت بدین ترتیب رسمی‌بودن دوره نوروز را به پایان می‌رسانیدند. در تحلیل دیگری چنین بیان می‌گردد که اعتقاد به عمر ۱۲‌هزار ساله جهان نزد زرتشتیان، تحت تأثیر نجوم بین‌النهرین است که معتقد بودند هر‌یک از دوازده اختر که خود به یکی از برج های دوازده‌گانه حاکم است، هزار سال به جهان حکومت خواهد کرد. بدین روی عمر جهان دوازده هزار سال است و در پایان دوازده هزار سال، آسمان و زمین درهم خواهد شد. بنا براین اصل اعتقاد به دوازده هزار سال و دوازده ماه سال تأثیر معتقدات بابلی است. پس از دوازده هزار سال، آشفتگی آغازین باز می‌گردد پس جشنهای دوازده روز در فروردین آغازسال با سال دوازه ماهه و دوره دوازده هزار ساله عمر جهان مربوط است. انسان آنچه را در این دوازده روز پیش می‌آمد، سرنوشت سال خود می‌انگاشت. از پیش از نوروز انواع دانه‌ها را می‌کاشتند و هر دانه‌ ای که در طی این دوازده روزه بهتر و بیشتر رشد می‌کرد آن دانه را برای کاشت آن سال به‌کار می‌بردند و گمان داشتند اگر روزهای نوروزی به اندوه بگذرد همه سال به اندوه خواهد گذشت. درادامه آمده است: ۱۲‌روز فروردین نماد همه سال بود و چون پس از ۱۲‌هزار سال عمر ، آشفتگی نخستین باری دیگر باز می‌گشت پس در پایان دوازده روز نیز یک روز نشان آشفتگی نهایی و پایان سال را بر خود داشت. علف یا سبزه گره زدن یکی از کارهای روز سیزده‌بدر، علف گره‌زدن است.در‌مورد سابقه این رسم می‌گویند که مربوط به فرزندان کیومرث یعنی اولین زوج یا اولین پدر و مادر (مشیه و مشیانه)است. زرتشتیان معتقدند چون این دو با هم ازدواج کردند، دو شاخه «مورد» را گره زدند و پایه ازدواج خود را بنا نهادند و از آن زمان به بعد این رسم معمول گردید.
سیزده بدر در راور

سیزده بدر از رسوم قدیم ایرانیان است. در هر شهر و منطقه ای به گونه ای خاص برگزار می شده و می شود. شهر راور و مردم آن نیز از این قاعده مستثنی نبوده اند و مانند همه سنتهای دیگر، هر ساله مراسم روز سیزده نوروز را نیز انجام می دادند. اما پیشرفت جامعه نحوه سیزده بدر رفتن را دستخوش تغییراتی کرده است.

به دلیل اینکه راور در منطقه کویری واقع شده، در نزدیکی شهر ییلاق یا جایی که بتوان روز سیزده را در آنجا به سپری کرد بسیار محدود می باشد.

IMG_1669

در گذشته نه چندان دور وسایل نقلیه موتوری مانند امروز جای خود را در میان مردم باز نکرده بود و اکثر مردم از دوچرخه یا چهار پایان به عنوان وسیله حمل و نقل استفاده می کردند. به همین دلیل این امکان وجود نداشت که در روز سیزده بدر به مکانی دور از محل زندگی خود سفر کنند. اکثر خانواده ها تدارک ناهار و پذیرایی برای این روز می دیدند و معمولا ناهار را در منزل صرف کرده و پس از آن از خانه خارج شده و به همراه همسایه ها یا اقوام به مزارعی که در نزدیکی منازلشان بود می رفتند.

زنها، دخترها، بچه ها، تازه عروس و دامادها اقدام به گره زدن برگهای گندم یا جو می کردند. جوانها به بازیهای محلی از قبیل گردوبازی، پول بازی، اشکس بازی(eshkas bazi)  می پرداختند. از درختی تنومند مانند بید، چنار، توت، پتک(patk) و … طناب بزرگی به عنوان تاب آویزان می کردند و کسانی که تمایل داشتند از مرد و زن و دختر و پسر تاب بازی می کردند. هر کس سعی می کرد مهارت خود را در تاب بازی به رخ دیگران بکشد. برای بچه ها استفاده از این تابها مقدور نبود و آنها به تماشای تاب خوردن بزرگترها بسنده می کردند.

IMG_1664

خلاصه عقیده براین بود که در روز سیزده بدر حتما باید از خانه بیرون رفت و به قول پیرزنهای قدیمی پایی به سبزه زد و سیزده را به در کرد. در این روز به خانه دیگران نمی رفتند و عقیده داشتند که این کار شگون ندارد.

گاهی بچه ها شعری طنز گونه را به تنهایی یا به صورت گروهی زمزمه می کردند. }سیزده به در – چارده به تو – دردا بلا این تو کوتو (kot)«کت= سوراخ» – اون تو کوتو – وقت بهار سنجتو (شکوفه سنجد){.

مکانهایی که بیشتر پذیرای مردم برای مراسم سیزدهم فروردین بود عبارت بودند از: سر آسیاب، جو پرتو (جوب پرت آب)، جوب آب کوه، خواجه، دل دل(dol dol)، سرچشمه، میر عرب، شریف آباد و … .

در پایان روز هم با سرخوشی و شادی به خانه بر می گشتند و مهیای کار برای روز چهاردهم می شدند.

با پیشرفت علم و صنعت و تکنولوژی و افزایش وسایل حمل و نقل موتوری  این امکان فراهم شد که مردم در روز سیزده بدر به جاهای دورتر و حتی شهرهای همجوار عزیمت کنند. امروزه معمولا از قبل برای محل اسکان روز سیزده بدر و نیز تدارک ناهار و تنقلات آن برنامه ریزی انجام می شود. به علت محدود بودن تفرجگاههای نزدیک  شهر، شب قبل یا صبح زود یک نفر با موتور سیکلت زودتر از همه به راه می افتد و جایی را برای اسکان افراد فامیل رزرو یا تصرف می نماید. اکثر مواقع چند خانواده با هم بیرون می روند. غذا را یا در خانه می پزند و به همراه می آورند یا در همان مکان غذا طبخ می شود. همان گونه که پذیرایی های داخل خانه ها پر زرق و برق است، برای سیزده بدر هم چیزی کم نمی گذارند. (ناهار مفصل به همراه دوغ یا نوشابه و سالاد و …) یک میهمانی کامل در فضای باز. از آتش معمولا خبری نیست و برای تهیه غذا و چای بیشتر از اجاق گاز و کپسول پیک نیک استفاده می شود. همه چیز رنگ تمدن به خود گرفته است.

بازی بچه ها با توپ انجام می شود. از تاب خوردن خبری نیست یا بسیار کم است، چون درختی باقی نمانده که توان طناب داشته باشد. تاب بازی؛ به بازی بچه ها تبدیل شده است و بزرگترها از تاب خوردن خجالت می کشند و اگر کسی این جسارت را به خود بدهد و در تاب بنشیند همه او را به گونه ای نگاه می کنند که انگار مرتکب گناه کبیره شده است. بزرگترها بیشتر به بحث پیرامون مشکلات اقتصادی، قیمت نفت، عدم پرداخت وام و  مسائل سیاسی می پردازند. سبزه گره زدن هم کمتر دیده می شود.

در پایان روز و هنگام مراجعت، همه خسته از کار و تلاش یک روزه که صرف تهیه غذا و شستشوی ظروف و غیره شده است. در چهره همه پیداست که از گردش و تفریح این روز لذتی که نبرده اند هیچ بلکه خستگی این روز؛ فردا هم در کارشان تاثیر خواهد گذاشت.

انشاالله که ایام عید و بقیه ایام سال برای همه سرشار از شادی و سرور باشد.



دیدگـاه ها

  1. یه مغازه دار راوری گفت:

    سلام

    جالب بود خدا قوت

  2. بربادرفته گفت:

    خدایا…
    ماروببخش به جای اینکه سیزده روبدرکنیم رفتیم حیاوعفتمون، اصالت خانوادگیمون، آبرومون، فرهنگمون، حجابمون روبدرکردیم رفتیم شماره دادیم شماره گرفتیم، بانامحرم دست دادیم، چندساعت بعدش صمیمی ترشدیم ………… نمازمون هم قضاشد، یه سری بلوتوثهای ناجورهم گرفتیم، غیبت هم کردیم.باباهه هم باتیپ ناجورماکلاس میگذاشت غافل ازاینکه دودمانمون روبه بادداره میده…
    هیچ احترامی هم به ایام فاطمیه نگذاشتیم وتوقع هم داریم خانم ماروشفاعت کنه.خلاصه همشهریاحسابی گندزدیم رفت.

  3. آیین نیاکان گفت:

    آقای بر باد رفته چرا همه رو به یه چوب میرونی اتفاقا خیلی ها نگاهشون صله رحم است نه ذهن مسموم امثالی مثل شما خدا شفات بده

  4. ساکن پایین ده گفت:

    آهای بر باد رفته شاید خودت بر باد رفتی به خدا ما که روز ۱۳هیچ بی حیایی ندیدیم اتفاقا خیلی ها رو که فکرشو میکردیم شاید احترام حضرت رو نگه ندارند بیشتر از هر کسی رعایت کردند .
    هوا هم همچین خوب نبود.ی کم اندیشت رو باز کن .

  5. کلانتر گفت:

    سلام برباد رفته-تو که اینقد حساسی چرا سیزده رفتی همه چیزو ب باد دادی میموندی خونه و روزه میگرفتی!!!!!!

  6. جواد گفت:

    ظاهرا اقایون یا عقل کلند یا عارف مسلک عزلت نشین که این جوری ” بر باد رفته رو مورد هجمه قرار میدن”
    دوستانی که مخالفند خودشون هیچ ، ولی این روز خیلیا خودشون و عفتشون و نامسشون و بر باد میدن
    یه کم فکر کنید بد دهن باز کنید ببینید دور و برتون چه خبره آقایون روشنفکر

  7. نعمتی11 گفت:

    باسلام وسپاس دوست عزیز!!!واقعا همچین حرف دل منو زدی جدی هم راست گفتی وقتی ادم ازسیزده میاد اینقدرخسته است که دیگه رمق کاری نداری خدا به روحمون رحم کنه تعدادی هم بیان خونمون؟؟؟

علمی و فن آوری