بحث پیرامون تحریمهای جدید ایران وتاثیر آن روی اقتصاد جامعه ایران این روزها به یکی از مهمترین وپر بحث ترین خبرهای رسانه های مختلف جهان تبدیل شده است.آن چنان که بدون تردید تمام رسانه های خارجی در خبرهای هر روز خود حداقل یک خبر همراه با آمارهایی که منبعش مشخص نیست از تاثیر این تحریمها بر ایران به بیننده ارائه می دهند.

پایگاه اطلاع رسانی کاروانسرا این تب خبری در حالی به وجود آمده که بسیاری از تحلیل گران درواقعی وصادق بودن این موج خبری تردیدهای جدی وارد دانسته اند وبه نوعی این حرکت را یک ابزار سیاسی برآورد می کنند که در راستای فشار های روانی بیشتر به ایران ایجاد شده است.آن چنان که درپس این گونه حرکتها یک پروژه سیاسی-روانی خاص وجود دارد که براساس اهداف مشخصی این گونه جوهای خبری را هدایت می کند.

اما با وجود این قاطبه خبری از سوی تراستهای بزرگ خبری دنیا که با توجه به شواهد موجود وابستگی های مشخصی به لابی های سیاسی دارند سوالی که مطرح می شود این است که آیا تحریمها علیه ایران به این صورتی که دراین رسانه ها مطرح می شود واین رسانه ها از بزرگی این اثر دائما سخن می گویند موثر بوده است؟

در این بین برای پاسخ به این سوال باید به چند نکته مهم توجه کرد:

۱-ایران از همان زمان پیروزی انقلاب اسلامی زیر فشار این تحریمها قرار گرفت ودر حال حاضر بیش از ۳۳ است که در مقابل این تحریمها مقاومت کرده ودراین مدت سعی داشته که شاخصه های اقتصادی خود را بالا نگه دارد.یعنی به طور واضح تر تحریمهایی که در مورد آن در چند ماه اخیر صحبتهای گوناگونی مطرح می شود چیز تازه ای نیستند وچندین وچند سال است که این تحریمها برایران اعمال می شود.

۲-علی رغم گمانه زنی های پیاپی کارشناسان غربی در رسانه های خارجی، درآمد نفتی ایران همچنان پابرجاست وحتی کشورهایی که بیشترین خرید نفت از ایران را داشته اند به دلیل نگرانی از تبعات تحریم آن، در جدیدترین تصمیمات کنگره از تحریم نفتی ایران معاف شده اند.این در حالی است که سهم اتحادیه اروپا از بازار خرید نفت ایران مقدار ناچیزی است که ایران با توجه به اقدامات جدید خود،مشتری جدیدی جایگزین آن خواهد کرد.

۳-نفت ایران جز معدود نفتهای خاص در جهان است که بسیاری از کشورهای اروپایی به دلیل مطابق بودن ساختار پالایشگاههای خود با این نفت سنگین نمی توانند از آن به راحتی چشم پوشی کنند واین یعنی احتمال معافیت دوباره برخی از این کشورها از تحریم نفت ایران در چندماه آینده!

۴-سابقه اقتصاد مقاومتی ایران در دوران ۸سال جنگ با دولت عراق که در نهایت منجر به متجاوز شناخته شدن عراق شد نشان می دهد که ایران در سخت ترین شرایط ،یعنی شرایطی که درآن کمترین درآمده های نفتی را داشته ونفت کش های آن دائما با خطر حمله وانهدام روبه رو بوده اند ساختار اقتصادی-اجتماعی خود را حفظ کرده است.حال آنکه بدون شک نمی توان شرایط فعلی امروز را با زمان جنگ ۸ساله مقایسه کرد.چرا که به طور کلی ساختارهای اقتصادی ایران نسبت به آن دوران دچار تحولی عمیق تر شده که مقاومتش را در سطح بسیار بالاتری قرار می دهد.

۵-موقعیت ژئوپلتیک ایران وحتی صرف تهدید ایران نسبت به بستن تنگه هرمز برای دولتهای غربی وابسته به نفت که در شرایط شکننده ای به سر می برند بسیار خطرناک است و این موضوع به طور حتم در عملکرد آینده این دولتها در راستای تجدید نظر در فشار برایران بسیار موثر خواهد بود.

تمام این موارد در شرایطی مد نظر است که در چندین ماه آینده وبا فزاینده تر شدن بحران در اقتصادهای اروپایی و گسترش دامنه اعتراضات شهروندان وحتی امکان فروپاشی اتحادیه اروپا،اعتراضات داخلی اروپایی ها نسبت به فشار ایران بدون دلایل قانع کننده بیشتر هم خواهد شد که این موضوع دلایلی برای رد موج پراکنی های خبری در مورد تاثیر تحریمها برایران است.

از سوی دیگر باید دقت کرد که جامعه ایران،جامعه ای خلاق است که مردم ودولت این کشورتاکنون با توسل به شیوه های گوناگون تحریمها را دور زده اند که همین مساله به عنوان سببی برای ناکارآمدی تحریمها از سوی کارشناسان بیان می شود.

با احتساب این مسائل به نظر می رسد که برای تعامل با ایران، اتحادیه اروپا باید در درجه اول از هر حرکتی مانند دامن زدن تحریمها که خللی در روند دیپلماتیک موضوع به وجود آورد پرهیز کند وثانیا حاضر باشد در چهارچوب ان پی تی وارد فضای گفت وگو با ایران شود،موضوعی که سعید جلیلی در جدیدترین نامه خود به کاترین اشتون به آن اشاره داشته است.

مهدی حسینی